یکی از مشکلات رایج در ایام پیادهروی اربعین برای برخی افراد، یبوست است. عوامل مختلفی میتوانند باعث بروز این مشکل شوند و طب سنتی نیز راهکارهایی برای آن ارائه میدهد. در منابع طب سنتی، تا ۱۴ نوع یبوست تعریف شده است. برخی از انواع یبوست به دلیل کمبود غذا (قلت غذا)، خشکی غذا، سردی و تری بیش از حد غذا، غلظت بیش از حد غذا، یا شوری، تندی و تلخی بیش از حد غذاها ایجاد میشوند که هر کدام اثری خاص بر فرد میگذارند و در اینجا مجال بحث مفصل درباره آنها نیست.
اما عواملی که در مسیر پیادهروی اربعین باعث بروز یا تشدید یبوست میشوند عبارتند از: استفاده از نانهای نامناسب، بهویژه نانهای با آرد سفید و کیفیت پایین؛ تغذیه نامناسب، بینظمی در وعدههای غذایی و درهمخوری؛ بد جویدن غذا؛ مصرف کمتر از حد متعارف آب و مایعات سالم و مفید؛ و نگه داشتن مدفوع به دلیل شرایط نامناسب سرویس بهداشتی که موجب تشدید یبوست میشود. بینظمی در خواب نیز میتواند عامل تشدید یبوست باشد.
بهطور خلاصه، برای درمان یبوست در افراد سردمزاج که رودهها و معدهای با طبع سرد دارند، توصیه میشود:
* بعد از هر وعده غذایی، یک قاشق مرباخوری عسل مزهمزه کنند یا یک قاشق مرباخوری روغن بادام شیرین مصرف کنند.
* مصرف کمی نمک قبل و بعد غذا برای این افراد بسیار کمککننده است.
* در صورت امکان، اطراف ناف را با روغن بادام شیرین در جهت عقربههای ساعت ماساژ دهند.
* از غذاهای سبک مانند آش و سوپ استفاده کنند.
* از مصرف غذاهای کبابی، بهویژه در فصول گرم سال، پرهیز کنند؛ زیرا هضم این غذاهای سنگین در گرما برای بدن آسان نیست، مگر اینکه فرد دستگاه گوارش بسیار قوی داشته باشد.
اما برای افرادی که کبد و معدهای با طبع گرم دارند:
* قبل از غذا، یک استکان یا نصف استکان شربت ترشمزه مانند شربت آبلیمو، شربت سرکهانگبین، شربت آبغوره یا شربت رب انار استفاده کنند. (رب انار کمی خاصیت قابض دارد، اما برای کسی که حرارت کبدش بالاست، یبوست ایجاد نمیکند.)
* بلافاصله بعد از هر وعده غذایی، مصرف یک قاشق چایخوری سرکه کمککننده است.
* این افراد باید از غذاهای شور و تند و نیز نوشیدنیهای تلخ و بسیار شیرین پرهیز کنند؛ زیرا این مواد حرارت کبد را بالا برده، خشکی ایجاد میکنند و کبدِ گرم و خشک، آب مدفوع را از روده به سمت خود میکشد که باعث یبوست میشود.
همچنین، حتماً یک بطری آب محل زندگی خود را به همراه داشته باشید و در هر توقفگاه، مقداری از آب آن منطقه را با آب خود مخلوط کنید تا بهتدریج به آب آن منطقه عادت کنید.
بنابراین، قبل از ابتلا به یبوست، این موارد را رعایت کنید.